Tüm resmi işlemleri — nüfus kayıtlarından vergi beyannamesine, sağlık raporlarından askerlik durum belgesine kadar — tek bir portalda toplama fikri gerçekten iyi bir fikir. e-Devlet Kapısı'nın (turkiye.gov.tr) arkasındaki vizyon doğru: vatandaşın onlarca farklı kurumun onlarca farklı sistemiyle uğraşmak yerine, tek bir kimlik doğrulamasıyla hepsine erişebilmesi. Sorun vizyonda değil, o vizyonun nasıl inşa edildiğinde.
Görünüş de bir güvenlik sinyalidir
Bir mühendis olarak, bir web sitesinin "eski görünmesi"nin sadece estetik bir mesele olmadığını düşünüyorum. Modern bankacılık ve devlet portalları, tutarlı bir tasarım dili, güncel TLS sertifikaları, modern form doğrulama ve tutarlı bir marka kimliği üzerinden kullanıcıya örtük bir güven sinyali veriyor — "burası gerçek" hissi, aslında arka planda çalışan mühendislik disiplininin görünür yüzü.
e-Devlet Kapısı'nın arayüzü ise yıllardır büyük ölçüde aynı, eski nesil form odaklı, tutarsız sayfa düzenlerinden oluşuyor. Bu sadece "çirkin" olması meselesi değil — asıl sorun, gerçek sitenin görünümünün, taklit edilmesi bu kadar kolay bir kalıpta olması. Bir sahtekarın, gerçek sitenin karmaşık, modern güvenlik katmanlarını taklit etmesi zor olurdu; ama sade, eski tasarımlı bir form sayfasını birebir kopyalamak çok daha kolay.
Sahte kopyalar gerçek bir tehdit
Bu teorik bir endişe değil. 2026'nın başında, sahte bir e-Devlet ve TOKİ web sitesi üzerinden yürütülen bir dolandırıcılık şebekesi, 81 ilde "başvuru ücreti", "depozito" ve "sigorta işlem bedeli" adı altında vatandaşlardan yaklaşık 1,5 milyar TL çaldı. Samsun Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü soruşturmada dokuz şüpheli gözaltına alındı. Bunun yanında, sahte e-Devlet SMS'leri ve UETS (Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi) tuzakları üzerinden kimlik bilgisi çalma girişimleri artık kendi başına bir hukuki danışmanlık konusu haline geldi — bu da sorunun ne kadar yaygın olduğunu gösteriyor.
Bu saldırıların işe yaramasının bir nedeni de şu: gerçek sitenin kendisi zaten sade, eski moda ve tutarsız bir görünüme sahip olduğu için, kullanıcılar "gerçek" ile "sahte" arasındaki farkı görsel olarak ayırt etmekte zorlanıyor. Modern, tutarlı bir tasarım sistemi tek başına kimlik hırsızlığını önlemez, ama saldırganın işini kolaylaştıran bir faktörü ortadan kaldırır.
Bu, 2016'daki sızıntıyla aynı örüntünün parçası
Bu konuyu Türkiye'nin e-devlet altyapısı hâlâ 2005'in varsayımlarıyla çalışıyor yazımda da ele almıştım: 2016'da yaklaşık 50 milyon vatandaşın T.C. kimlik bilgileri internete sızdırıldı. O olaydan bu yana geçen on yılda, e-Devlet'in temel kullanıcı deneyimi ve görsel kimliği köklü bir şekilde değişmedi. Bir sistemin güvenlik mimarisini güncellemek başka bir şey, kullanıcı arayüzünü ve kullanıcı deneyimini modernize etmek başka bir şey — ama ikisi birbirine bağlı: kötü tasarlanmış bir arayüz, kullanıcıyı fark etmeden riskli davranışlara (sahte bağlantılara tıklamak, sahte formlara bilgi girmek) sürüklemeyi kolaylaştırıyor.
Mühendislik disiplini eksikliğinin gösterdiği şey
e-Devlet gibi bir sistemin arayüzünün yıllarca aynı kalması, kaynak eksikliğinden değil, öncelik eksikliğinden kaynaklanıyor gibi görünüyor. Türkiye'nin bu ölçekte bir dijital dönüşümü hayata geçirebilecek mühendislik kapasitesi olduğu açık — sorun kapasite değil, kullanıcı deneyimini ve görsel güven sinyallerini bir güvenlik önceliği olarak görmemek. Sonuç, iyi niyetli bir fikrin, onu koruyabilecek mühendislik disipliniyle desteklenmemesi: vatandaşlar merkezi bir sisteme güvenmeye teşvik ediliyor, ama o sistemin görünümü ve kullanıcı deneyimi, bu güveni istismar etmeyi kolaylaştıran bir zemin hazırlıyor.